دکتر سید علی فاطمی

داروساز


پاسخ به سوالات دارویی

داروهای ضد دیابت

سوال های تخصصی در رابطه با داروها
1. سوال: منع مصرف داروهای ضد دیابت سولفونیل اوره( مانند:
Glibenclamide,Gliclazide) در چه مواقعی است ؟
پاسخ :
موقع تجویز و تحویل این داروهای ضد دیابت، حتما از بیمار در مورد بارداری، شیردهی، دیابت نوع یک و نارسایی شدید کبدی یا کلیوی سوال کنیم، چون در این بیماران منع مصرف دارند.

2. سوال: چرا داروهای Glibenclamide,Gliclazideبرای دیابت نوع یک کارایی ندارند ؟
پاسخ :
چون این دارو به سلول های بتا پانکراس فعال نیاز دارد تا ترشح آنها را افزایش دهد. دیابتی های نوع یک و نوع دو پیشرفته این سلول ها را از دست داده اند.

3. سوال : آیا داروهای ضد دیابت سولفونیل اوره بر روی وزن مصرف کنندگان تاثیری دارند ؟
پاسخ :
بله، به بیماران یادآوری کنیم که این داروها بر خلاف مت فورمین، اشتها را افزایش داده و وزن را 1 تا 3 کیلوگرم افزایش می دهد.

4. سوال : در هنگام تجویز داروهای Glibenclamide,Gliclazideباید به چه تداخل های دارویی توجه داشته باشیم ؟
پاسخ :
به خاطر داشته باشیم که مصرف همزمان این داروها با داروهای هم خانواده رانیتیدین، ضد افسردگی های سه حلقه ای مانند آمی تریپتیلین و مسکن هایی نظیر آسپیرین، خطر هیپو گلیسمی را در بیماران دیابتی افزایش می دهد.

5. سوال : ارجحیت داروی Gliclazideنسبت به Glibenclamideکدام است ؟
پاسخ :
مزیت اصلی این دارو خاصیت آنتی اکسیدانی آن است که استرس اکسیداتیو را در بیماران دیابتی بیشتر کاهش می دهد.

6. سوال : ارجحیت مصرف داروی Repaglinideبرای بیماران دیابتی نوع دو نسبت به سایر داروها در چیست ؟
پاسخ :
این دارو زمان آغاز و ختم اثر سریعی دارد لذا برای بیمارانی که به هیپرگلیسمی پس از صرف غذا مبتلا هستند مناسب است. لذا باید آن را قبل از هر وعده غذایی مورد مصرف قرار داد.

7. سوال : چرا داروهای ضد دیابت Glibenclamide,Gliclazide, Repaglinideبر خلاف مت فورمین تدریجا اثر بخشی خود را از دست می دهند ؟ پاسخ : چون مکانیسم عمل آنها، افزایش ترشح انسولین از سلول های بتا پانکراس است اما این سلول ها با پیشرفت بیماری به تدریج از دست می روند.

8. سوال : آیا تجویز داروی Metforminبرای بیماران غبر دیابتی باعث افت قند خون آنان می شود ؟
پاسخ :
خیر، چون مکانیسم اثر مت فورمین برخلاف خانواده گلی بنکلامید، افزایش ترشح انسولین نیست، بلکه عمدتا تولید گلوکز در کبد و همچنین مقاومت بدن به انسولین را کاهش می دهد.

9. سوال : آیا می توان از داروی Metforminبرای پیشگیری از دیابت در افراد مستعد استفاده نمود ؟
پاسخ :
بله، اما توجه داشته باشیم که برای این منظور در سالخوردگان و همینطور افراد لاغر کارایی ندارد.

10. سوال : داروی Metforminبه غیر از دیابت، برای چه بیماری های دیگری تجویز می شود ؟
پاسخ:
سندرم هایی که به گونه ای به مقاومت به انسولین ارتباط پیدا می کند، مانند: سندرم تخمدان پلی کیستیک، کبد چرب، بلوغ زودرس، هیرسوتیسم و کاهش ریسک بعضی از سرطان ها، از موارد دیگر کاربرد مت فورمین است. اما این اندیکاسیون ها هنوز به اثبات نرسیده است.

11. سوال : بهترین وقت برای مصرف داروی Metforminچه موقع از شبانه روز است ؟
پاسخ :
در صورتی که این دارو به صورت تک دوز تجویز شود، بهتر است که شبها قبل از خواب مورد مصرف قرار گیرد.

12. سوال : عوارض جانبی شایع و با اهمیت داروی Metforminکدام است ؟
پاسخ :
عوارض گوارشی مت فورمین(تهوع، بی اشتهایی و اسهال) معمولا گذرا است. مصرف بلند مدت ممکن است باعث کاهش جذب ویتامین ب-دوازده بشود. عارضه نادر اما کشنده اسیدوز لاکتیک در بیماران با نارسایی کلیوی، کبدی، بیماری هایپوکسیک ریوی و شوک خطرناک است.

13. سوال : چرا زمان آغاز و خاتمه اثر داروی ضد دیابت Pioglitazoneهفته ها یا ماه ها طول می کشد ؟
پاسخ :
چون پیوگلی تازون با مکانیسم تنظیم ژن، مقاومت بدن به انسولین را کاهش می دهد و این به زمان نسبتا زیادی نیاز دارد.

14. سوال : کدام تداخل دارویی در رابطه با داروی Pioglitazoneبرای خانم ها دارای اهمیت است ؟
پاسخ :
مصرف داروی پیوگلی تازون می تواند اثر بخشی داروهای ضد بارداری خوراکی را کاهش دهد، لذا در رابطه با مصرف همزمان این داروها از خانم ها سوال کنیم. در ضمن مصرف این دارو در خانم های باردار ممنوع است.

15. سوال : چه ملاحظاتی باید هنگام تجویز داروی Pioglitazoneبرای مردان در نظر گرفته شود ؟
پاسخ :
دوز بالای این داروی ضد دیابت، ریسک ابتلا به سرطان پروستات را افزایش می دهد. این نکته را در رابطه با آقایان مستعد به این بیماری در نظر داشته باشیم.

16. سوال : عوارض جانبی مهم داروی Pioglitazoneکدام است ؟
پاسخ :
مهم است که قبل از تجویز، عوارض جانبی داروی پیوگلی تازون را در نظر داشته باشیم: ادم محیطی، افزایش وزن، افزایش ریسک نارسایی قلبی و شکستگی استخوان

17. سوال : وقت مناسب مصرف داروی Acarboseچه زمان است ؟
پاسخ :
نکته مهم در رابطه با مصرف این داروی ضد دیابت این است که باید قبل از مصرف غذا( مواد قندی و نشاسته ای) میل شود و افزایش دوز آن تدریجی باشد.

18. سوال : چرا داروی Acarboseبرای درمان دیابت نوع دوم چندان مورد توجه پزشکان نیست ؟
پاسخ :
تاثیر نسبتا کم آن در کاهش قند خون و عوارض گوارشی آن(اسهال، درد و نفخ شکمی) که ناشی از تخمیر کربوهیدرات های هضم نشده در راست روده است، مصرف آن را محدود کرده است.

مراجع :
1.Goodman and Gilman's The Pharmacological Basis of Therapeutics, 12th edition (2011)
2. Katzung's Basic and Clinical Pharmacology12th edition (2012)
3.Rang & Dale's pharmacology7th edition (2011)


آدرس مطب : اصفهان، خيابان شيخ صدوق شمالي، خيابان شيخ مفيد، داروخانه اركيده
تلفن : 36644636 - 031

نظرات کاربران درباره این مطلب :

برای متن پیام فقط از حروف فارسی استفاده کنید .
این فرم صرفا جهت دریافت نظرات ، پیشنهادات و انتقادات کاربران در مورد مطلب فوق میباشد .
به سوالات پزشکی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
از ارسال پیام های تبلیغاتی در این بخش خودداری نمایید .
حداکثر طول مجاز برای متن پیام 500 کاراکتر است .
نام و فامیل :
تلفن :
ایمیل :
متن پیـام :
صفحه اصلیبیوگرافیاطلاعات دارویی بیمارانشیوه صحیح مصرف داروهاداروهای بی نیاز از نسخهسوال های تخصصی داروهامحصولات بهداشتیسوالات پزشکیپیامهای کاربرانسایتهای دیگر